Bachan y filltir sgwâr

“Peel…must be No 9 choice” medd y pennawd o’r Western Mail sydd yn ymddangos yng nghanol  Hunangofiant Dwayne Peel . Yr awdur? Rob Howley. Yn anffodus, nid sôn am gemau rhyngwladol yr hydref oedd e ond taith y Llewod i Seland Newydd yn 2005. Mae’n anodd credu bod chwaraewr mor ddisglair mor bell o feddyliau tîm hyfforddi Cymru yn y blynyddoedd diwethaf. Gyda’i bas chwimwth, ei allu i weld y gwagle a’i gyflymdra trydanol a oes yna chwaraewr mwy creadigol, heblaw am Shane, wedi chwarae i Gymru yn yr oes broffesiynnol?  Camp Lawn, 76 cap, capten ar ei wlad, mewnwr y Llewod. Ac eto mae ail hanner ei yrfa wedi bod yn un gymharol siomedig.

Mae’r llyfr, sydd newydd gael ei gyhoeddi gan Y Lolfa, yn ddigon tawel ynglŷn â Gatland; mae’n amlwg fod gan y chwaraewr o Sale freuddwyd o gynrhychioli ei wlad eto. Er hynny, mae gan Peel ddigon i’w ddweud am gyfnodau Hansen, Ruddock a Gareth Jenkins, am gyfnod Phil Davies yn hyfforddi’r Scarlets a bod o dan law Clive Woodward gyda’r Llewod.  Fe ddaw i’r amlwg, fel y byddech chi’n disgwyl, ei fod e hefyd yn darllen y gêm yn dda ac mae ganddo farn bendant ar rai o’r penderfyniadau a wnaed gan ei glwb lleol a’r tîm rhyngwladol yn ogystal â rhai o’r newidiadau a welwyd mewn rygbi yn ystod y pymtheg mlynedd diwethaf. Dyna ddarnau gorau’r llyfr, wrth iddo fynd y tu hwnt i sôn am gemau unigol neu ffeithiau ei yrfa i drafod y gêm yn helaethach.

Ar un agwedd, hanes ‘local boy done good’ yw’r llyfr darllenadwy hwn. Er ei fod e’n byw dros y ffîn, bachgen ei filltir sgwâr yw Dwayne Peel ac mae bywyd a phobl Y Tymbl, Drefach a Sir Gâr yn agos iawn i’w galon. Ond mae’n hanes hefyd am un sydd wedi difyrru ei gymuned gyda’i sgiliau gwefreiddiol a, bellach, gyda’i fenter ym mwyty’r Sosban. Hanes y bwyty, ei hoff chwaraewyr a’i hoff gemau sy’n cloi’r llyfr. Y gêm fwyaf diweddar y mae’n sôn amdani yw buddugoliaeth wych y Scarlets yn erbyn Munster yng Nghwpan Heineken yn 2007. Braf fyddai gweld Peel ryw ddydd, gyda chymorth Lynne Davies, yn ychwanegu at y gêmau cofiadwy hynny gyda gêmau sydd eto i ddigwydd, o flaen ei gymuned leol ac ar y cae cenedlaethol. Ar ôl gemau’r hydref, ac os yn ffit, mae angen ei greadigrwydd arnom ni! Dyma lyfr cryno, gwerth ei ddarllen ac yn un i’w ychwanegu at hosan unrhyw ddilynwr rygbi y Nadolig hwn.

Mae “Dwayne Peel: Hunangofiant” wedi cael ei gyhoeddi gan Y Lolfa.